Usługa inicjowania płatności (payment initiation service, PIS) oraz usługa dostępu do informacji o rachunku (account information service, AIS) zostały wprowadzone do porządku prawnego w drodze Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (Dyrektywa PSD2). Od standardowych usług płatniczych różni je przede wszystkim to, że w związku ze świadczeniem usługi AIS lub usługi PIS dostawca usług płatniczych nie wchodzi w posiadanie środków pieniężnych klienta.
Usługa PIS stanowi usługę płatniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o usługach płatniczych, a jej zakres obejmuje inicjowanie, w imieniu i na polecenie użytkownika zlecenia płatności z rachunku płatniczego użytkownika online prowadzonego przez innego dostawcę usług płatniczych. Usługa PIS wykorzystywana jest w szczególności w handlu elektronicznym, poprzez zlecenie przez dostawcę, w imieniu klienta, transferu środków pieniężnych z rachunku prowadzonego przez inną instytucję.
Świadczenie usług PIS nie jest możliwe w odniesieniu do każdej instytucji. W Polsce usługi PIS mogą świadczyć banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowe Instytucje Płatnicze. W celu świadczenia usług płatniczych, a zatem również usług PIS, konieczne jest posiadanie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) na prowadzenie działalności w charakterze Krajowej Instytucji Płatniczej (dalej: KIP). Możliwość świadczenia usług PIS przez KIP uzależniona jest od zakresu uzyskanego zezwolenia. Jeżeli licencja KIP nie obejmuje świadczenia usług PIS, konieczne jest złożenie do KNF odpowiedniego wniosku o rozszerzenie zakresu zezwolenia.
Usługa AIS polega natomiast na dostarczaniu przez podmiot uprawniony do świadczenia usługi AIS, na polecenie i za zgodą użytkownika informacji dotyczących rachunku lub rachunków płatniczych online prowadzonych przez jednego lub wielu innych dostawców usług płatniczych.
Działalność dostawców świadczących wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku (AISP) jest działalnością regulowaną, jej podjęcie nie wymaga uzyskania zezwolenia KNF, a wyłącznie wpisu do prowadzonego przez KNF rejestru dostawców usług płatniczych i wydawców pieniądza elektronicznego.
Specyfika usług PIS i AIS, jako usług realizowanych w modelu Open Bankingu, wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymogów. Zgodnie z Dyrektywą PSD2 oraz Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2018/389 uzupełniającym dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących silnego uwierzytelniania klienta i wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji, dostawcy usług PIS i AIS zobowiązani są do zapewnienia bezpiecznej, ciągłej i niezawodnej komunikacji z dostawcami prowadzącymi rachunki płatnicze użytkowników.
Istotnym elementem świadczenia usług PIS i AIS jest stosowanie mechanizmów silnego uwierzytelniania klienta (Strong Customer Authentication, SCA), mających na celu ograniczenie ryzyka nieautoryzowanego dostępu do rachunku płatniczego lub danych użytkownika.
Świadczenie usług PIS i AIS wiąże się z koniecznością wdrożenia zaawansowanych procedur oraz rozwiązań informatycznych zapewniających wysoki poziom bezpieczeństwa przetwarzanych danych. Świadczenie usług PIS i AIS wiąże się również z dodatkowymi wymogami w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz zapewnienia ciągłości działania. KIP oferujące te usługi zobowiązane są do posiadania odpowiednich procedur wewnętrznych, systemów monitorowania incydentów oraz mechanizmów reagowania na zdarzenia mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo lub dostępność świadczonych usług.
Niezależnie od wymogów technicznych, istotnym elementem regulacyjnym związanym ze świadczeniem usług PIS i AIS są wymogi ubezpieczeniowe. Zgodnie z przepisami ustawy o usługach płatniczych oraz regulacjami unijnymi, KIP świadczące usługi PIS lub AIS zobowiązane są do posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Pomimo istotnych wymogów regulacyjnych, technicznych i organizacyjnych, usługi PIS i AIS oferują Krajowym Instytucjom Płatniczym istotny potencjał biznesowy, pozwalając na pozyskanie nowych klientów, zwiększenie efektywności operacyjnej oraz wprowadzenie nowatorskich usług finansowych.
Planujesz rozpoczęcie świadczenia usług inicjowania płatności lub dostępu do informacji o rachunku i potrzebujesz wsparcia prawnego? Skontaktuj się z Kancelarią Raczyński Skalski & Partners! Gwarantujemy profesjonalne i przejrzyste procesy licencyjne i rejestrowe. Zaufaj naszemu doświadczeniu i zyskaj pewność prawną na europejskim rynku płatności
