Aktualności

Brak wykreślenia przez bank wpisu do rejestru, jako przykład naruszenia dóbr osobistych klienta banku

Maciej Raczyński Radca prawny, wspólnik
27 maja 2015
Brak wykreślenia przez bank wpisu do rejestru, jako przykład naruszenia dóbr osobistych klienta banku

Dnia 11 lutego 2015 roku Sąd Najwyższy wydał ważny dla praktyki obrotu gospodarczego wyrok (sygn.akt I CSK 868/14) w którym wskazał, że brak terminowego wykreślenia klienta z rejestru dokumentującego zadłużenie z tytułu udzielonego produktu finansowego może stanowić przesłankę do uzyskania ochrony prawnej z tytułu naruszenia dóbr osobistych.

Przedmiotowy wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego. W dniu 6 czerwca 2008 r. klient zawarł z bankiem umowę kredytu konsumpcyjnego odnawialnego z kartą płatniczą. Umowa uprawniała bank m.in. do przekazywania instytucjom finansowym informacji o powstałych na jej podstawie zobowiązaniach za pośrednictwem Biura Informacji Kredytowej S.A. (BIK). Klient wypowiedział tę umowę pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. oświadczając, że jest świadom obowiązku niezwłocznej spłaty istniejącego zadłużenia. Dług w wysokości 287,63 zł uregulował w dniach 8 i 12 lutego 2010 r. Bank nie przekazał jednak informacji o wygaśnięciu zobowiązań klienta do BIK, co spowodowało, że klient nadal figurował tam jako dłużnik banku na kwotę 277 złotych. Zapis ten spowodował, że klientowi banku odmówiono udzielenia kredytu w innym banku, uniemożliwiając mu sfinalizowanie umowy zakupu sprzętu komputerowego.

Co ciekawe Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych bowiem – zdaniem sądu – „nie ma podstaw do konstruowania dobra osobistego naruszonego niezaktualizowaniem przez bank informacji w bazach BIK, gdyż dane te nie wpływają na sposób postrzegania człowieka w społeczeństwie z punktu widzenia moralnego, mogą jedynie powodować negatywną ocenę zdolności kredytowej, która jednak ma ściśle materialny charakter i nie wiąże się z osobowością człowieka”. Wyrok został następnie utrzymany w mocy przez Sąd II instancji.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając to orzeczenie w części oddalającej apelację powoda co do roszczenia niemajątkowego. Skarga oparta zastała na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 23 i art. 24 k.c. i nieuwzględnienie konstytucyjnego prawa człowieka i obywatela do ochrony danych osobowych przewidzianego w art. 51 Konstytucji oraz prawa do ochrony godności i dobrego imienia ujętego w art. 47 Konstytucji, polegającą na wadliwym uznaniu bezprawnego niezaktualizowania w Biurze Informacji Kredytowej S.A. danych dotyczących zadłużenia powoda za nie powodujące naruszenia jego prawa do ochrony danych osobowych i autonomii informacyjnej, a w konsekwencji jego dobrego imienia i godności oraz przyjęcie, że nie zachodzi konieczność usunięcia skutków takiego naruszenia przez przesłanie pisemnych przeprosin.

Sąd Najwyższy przychylił się do argumentów podniesionych przez Rzecznika Praw Obywatelskich i uchylił zaskarżony wyrok w części orzekającej o roszczeniu niemajątkowym i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrok Sądu Najwyższego z pewnością może mieć duże znaczenie dla działalności instytucji finansowych. W praktyce często bowiem zdarzają się sytuacje podobne do opisanej powyżej, kiedy to bank przez swoje zaniechanie naraża klienta na negatywne konsekwencje wpisu do określonej bazy danych. W obecnym stanie prawnym banki będą musiały mieć na uwadze powyższy wyrok Sądu Najwyższego i dokładać należytej staranności, aby wykreślać nieaktualne wpisy w rejestrach.

W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt pod adresem: maciej.raczynski@rsplegal.pl   

Powiązane

Ważne rozstrzygnięcie dla przyszłości branży pośrednictwa kredytowego
27 maja 2015

W dniu dzisiejszym (1 luty 2017 r.) miało miejsce posiedzenie sejmowej podkomisji ds. instytucji finansowych.…

Maciej Raczyński Radca prawny, wspólnik
Chcesz otrzymywać aktualności na bieżąco?
Zapisz się do Newslettera