Wątpliwości związane z opłatą wyrównawczą dla odbiorców przemysłowych
Już tylko do 30 czerwca odbiorcy przemysłowi mają czas zweryfikowanie, czy są zobowiązani do uiszczenia opłaty wyrównawczej za 2025 r. a także na uiszczenie tej opłaty.
Jest to stosunkowo nowy obowiązek, który stanowi implementację unijnych wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią z 2022 r. C/2022/481. Odbiorcy przemysłowi po raz pierwszy muszą zastosować się do obowiązku w 2026 roku, realizując wymóg za rok 2025.
W związku z tym pojawia się wiele wątpliwości na gruncie technicznym, a odbiorcy przemysłowi poszukują odpowiedzi na pytanie – jak wyliczyć i w jakiej wysokości uiścić opłatę wyrównawczą za 2025 rok?
- Kiedy powstaje obowiązek uiszczenia opłaty wyrównawczej?
Zgodnie z art. 53a ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii (ustawa OZE) W przypadku gdy, w odniesieniu do energii elektrycznej zakupionej na własny użytek i zużytej przez odbiorcę przemysłowego na własne potrzeby, koszt zakupu netto uzyskanych i przedstawionych do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia, powiększony o łączną wysokość opłaty zastępczej, opłaty OZE, oraz opłaty kogeneracyjnej, jest niższy niż 0,5 euro za 1 MWh energii elektrycznej oraz stanowiącej podstawę do obliczenia opłaty OZE, oraz opłaty kogeneracyjnej, odbiorca przemysłowy uiszcza opłatę, zwaną dalej „opłatą wyrównawczą”.
Metoda wyliczenia wysokości opłaty wyrównawczej opiera się na poniższym wzorze:
a jej poszczególne składowe zostały szeroko rozpisane w art. 53a ust. 4 ustawy OZE. W uproszeniu do wyliczenia wysokości opłaty wyrównawczej potrzebna jest suma:
- kosztów netto zakupu świadectw pochodzenia przedstawionych do umorzenia;
- uiszczonej opłaty zastępczej;
- opłaty OZE;
- opłaty kogeneracyjnej
a dopiero w sytuacji gdy po wyliczeniu odbiorca przemysłowy otrzyma kwotę niższą niż równowartość 0,5 euro za 1 MWh energii powstaje obowiązek uiszczenia opłaty wyrównawczej.
2. Termin i miejsce uiszczenia opłaty wyrównawczej
Opłatę wyrównawczą należy zrealizować do 30 czerwca 2026 roku za rok 2025. Oznacza to, że obowiązkiem są objęte podmioty które zadeklarowały status odbiorcy przemysłowego za 2025 rok. Opłatę, po jej wyliczeniu uiszcza się bezpośrednio na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) wskazany na stronie internetowej Funduszu.
3. Obowiązek sprawozdawczy odbiorcy przemysłowego
Oprócz obowiązku wyliczenia wysokości opłaty wyrównawczej oraz jej uiszczenia odbiorcy przemysłowi są również zobowiązani do zaraportowania Prezesowi URE wykonania tego obowiązku. Do 31 lipca 2026 r. odbiorcy przemysłowi muszą złożyć informację o której mowa w art. 54 ustawy OZE, w tym poinformować o wysokości uiszczonej opłaty wyrównawczej, a także przedłożyć potwierdzenie jej zapłaty.
Informacja powinna obejmować:
- informację dotyczącą między innymi ilości energii elektrycznej zakupionej na własny użytek, spełniania warunków korzystania z ulg, wysokości uzyskanej pomocy publicznej oraz wysokości uiszczonej opłaty wyrównawczej;
- oświadczenie o prawdziwości zadeklarowanych danych;
- zestawienie danych przyjętych do obliczenia opłaty wyrównawczej;
- opinię biegłego rewidenta wskazującą kod PKD przeważającej działalności odbiorcy w 2025 r.
Prezes URE udostępnił formularz informacji i oświadczenia dla odbiorców przemysłowych za 2025 r. Zgodnie z komunikatem URE do dokumentacji należy ponadto, odpowiednio do sytuacji danego odbiorcy, dołączyć:
- dowody wniesienia opłat zastępczych;
- dowód uiszczenia opłaty wyrównawczej;
- potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie informacji otrzymanych od sprzedawcy energii oraz operatora;
- sprawozdanie finansowe za 2025 r.
Ze wzorem informacji można się zapoznać pod adresem: https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/komunikaty-prezesa-ure/13320,Komunikat.html
4. Wątpliwości i najczęstsze pytania odbiorców przemysłowych
Odbiorcy przemysłowi często przyjmują, że już samo umieszczenie w wykazie jest równoznaczne z obowiązkiem uiszczenia opłaty wyrównawczej, podczas gdy w rzeczywistości samo umieszczenie podmiotu w wykazie odbiorców przemysłowych nie przesądza jeszcze o konieczności dokonania wpłaty, ale nakłada obowiązek wyliczenia czy taka opłata obowiązuje. Trzeba pamiętać, że jeżeli suma wskazanych kosztów osiąga lub przekracza próg 0,5 euro/MWh, obowiązek uiszczenia opłaty wyrównawczej nie powstaje.
Kolejna wątpliwość jest związana z tym, czy powstaje obowiązek zaraportowania braku obowiązku uregulowania opłaty wyrównawczej, czyli sytuacji w której jej wartość wyniesie 0 zł. Przepisy wprost nie regulują tej kwestii, jednak biorąc pod uwagę brzmienie regulacji zobowiązującej do zaraportowania wysokości opłaty wyrównawczej, w naszej ocenie taki obowiązek powstaje również wtedy gdy opłata wynosi 0 zł.
Odbiorcy przemysłowi zastanawiają się również skąd pobrać dane służące do wyliczenia wysokości opłaty wyrównawczej tj. koszt świadectw pochodzenia podlegających umorzeniu, opłaty OZE oraz opłaty kogeneracyjnej. Wysokość opłaty OZE i opłaty kogeneracyjnej odbiorca ustala na podstawie faktur za dystrybucję energii, albo faktur kompleksowych za 2025 r. Koszt umorzonych świadectw pochodzenia wynika z informacji przekazanej przez sprzedawcę energii elektrycznej, a w przypadku samodzielnej realizacji obowiązku – z własnej dokumentacji zakupu i umorzenia świadectw.
5. Podsumowanie
Podsumowując, przed 30 czerwca 2026 r. każdy odbiorca przemysłowy powinien w szczególności:
- ustalić wolumen energii elektrycznej podlegający rozliczeniu;
- pozyskać dane od sprzedawców energii oraz operatorów sieci dystrybucyjnych w zakresie wysokości opłaty OZE, opłaty kogeneracyjnej oraz opłaty za umorzone świadectwa pochodzenia, albo ustalić te informacje we własnym zakresie;
- obliczyć opłatę wyrównawczą według wzoru z art. 53a ust. 4 ustawy OZE;
- w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty wyrównawczej – uiścić ją na rachunek NFOŚiGW;
Z uwagi na krótki okres pomiędzy otrzymaniem części danych niezbędnych do wyliczenia opłaty wyrównawczej, a terminem zapłaty konieczne jest szczegółowe zweryfikowanie ich poprawności, ponieważ wartości wskazane w informacji przekazanej Prezesowi URE będą podlegać weryfikacji pod kątem ich prawidłowości.
